Wszystkie karty gatunków
Pełna lista — gatunki z pełną kartą są klikalne, szkielety i karty planowane oznaczone jako „w przygotowaniu".
Łasicowate
LC
Kuna domowa
Martes foina
Najczęściej spotykany drapieżnik wokół ludzkich siedzib w Polsce. Mistrz adaptacji — równie dobrze poradzi sobie na strychu willi pod Warszawą, w ruinach gospodarstwa na Mazurach, jak i pod dachem wiejskiego kościoła w Małopolsce. Aktywna nocą, wyjątkowo cicha, zostawia po sobie charakterystyczny zestaw śladów — i wiele pytań właściciela domu.
LC
Kuna leśna
Martes martes
Cichy, skryty, najbardziej nadrzewny ze wszystkich polskich łasicowatych. Kuna leśna jest tym, czym kuna domowa nie chce być: prawdziwą mieszkanką starych puszcz. Nie zachodzi na strychy, nie gryzie samochodów, nie krzyczy o sobie. Żyje w dziuplach starych dębów i buków, które rosły zanim człowiek zbudował wieś u podnóża lasu.
LC
Łasica łaska
Mustela nivalis
Najmniejszy drapieżnik świata — samiec waży tyle co dwie tabliczki czekolady, samica jest jeszcze mniejsza. Mieści się w mysiej norze, biega tunelami nornikowymi i potrafi zabić zdobycz pięciokrotnie cięższą od siebie. Cicha, szybka, prawie niewidzialna — a jednocześnie jeden z najważniejszych regulatorów liczebności drobnych gryzoni w polskim krajobrazie rolniczym.
LC
Gronostaj
Mustela erminea
Drobny drapieżnik z dwiema sezonowymi szatami: latem rdzawobrązowy z białym spodem, zimą śnieżnobiały z czarnym koniuszkiem ogona — heraldyczny symbol władców i jeden z najsprawniejszych łowców norników w polskim krajobrazie. Większy od łasicy łaski, mniejszy od kuny, w tunelach gryzoni porusza się jak we własnym domu.
LC
Tchórz zwyczajny
Mustela putorius
Tchórz zwyczajny to specjalista mokradeł i niedoceniany łowca żab — jego ciemna maska na pyszczku zdradza nocnego rabusia, a charakterystyczny zapach z gruczołów odbytowych dał mu polską nazwę. Tam gdzie inne łasicowate polują na gryzonie, tchórz schodzi do wody.
DOM
Fretka
Mustela furo
Fretka to nie gatunek dziki — to udomowiona forma tchórza, towarzysząca człowiekowi od ponad 2500 lat. Hodowana początkowo do polowań na króliki, dziś najczęściej trzymana jako zwierzę domowe. Wygląda jak tchórz po liftingu: jaśniejsza, łagodniejsza, z bladą rozmytą maską — i z osobistym zestawem dylematów ekologicznych, gdy ucieknie do natury.
NT
Wydra
Lutra lutra
Wydra europejska to <strong>największa łasicowata Polski</strong> i jeden z najbardziej spektakularnych sukcesów ochronnych ostatnich dekad. Z gatunku, który w latach 80. balansował na granicy lokalnego wyginięcia, dziś ekspansywnie wraca do polskich rzek, jezior i stawów. Pływa lepiej niż chodzi, je głównie ryby, a o swoich obecnościach zostawia dyskretne, ale charakterystyczne ślady — od śluzowatych odchodów po obgryzione muszle.
Lisowate
LC
Lis rudy
Vulpes vulpes
Najszerzej rozprzestrzeniony drapieżnik lądowy świata — od koła podbiegunowego po peryferia Madrytu. Lis rudy radzi sobie wszędzie, bo zjada wszystko, kopie nory pod każdym typem gleby i uczy się szybciej niż większość ssaków drapieżnych Europy.
LC
Jenot
Nyctereutes procyonoides
Jenot to psowaty wyglądający jak szop pracz — z czarną maską, krępą sylwetką i gęstym zimowym futrem. Pochodzi z Dalekiego Wschodu, do Polski przybył jako uciekinier z radzieckich ferm futerkowych w latach 50. XX wieku. Dziś jest gatunkiem inwazyjnym, ujętym na unijnej liście IAS, łownym przez cały rok. Najbardziej zaskakuje biologią: jako jedyny psowaty zapada zimą w torpor, a jego miot bije rekordy w rodzinie — do 16 młodych.
LC
Szakal złocisty
Canis aureus
Szakal złocisty to nowy mieszkaniec polskiej fauny — psowaty wielkości średniego psa, którego sylwetka mieści się dokładnie pomiędzy lisem a wilkiem. Nie został wpuszczony, nie uciekł z hodowli — przyszedł sam, dolinami rzek, z Bałkanów. Pierwszy potwierdzony osobnik w Polsce został nagrany na Bagnach Biebrzańskich w 2015 r., rozród udokumentowano w 2018 r. Dziś w kraju żyje ok. 200–500 osobników, a jego nocny śpiew słychać już regularnie nad Biebrzą, Bugiem i w Roztoczu.
Ptaki drapieżne
LC
Sowa
Strix aluco
Puszczyk zwyczajny to nie tylko ptak — to głos polskiej nocy. Jego pohukiwanie „hu-hu-huuu" znają wszyscy, którzy słuchali zimowego lasu lub starego parku po zmierzchu. Najpospolitsza polska sowa, mieszkaniec dziuplastych dębów i miejskich alei, mistrz bezgłośnego lotu i trójwymiarowego słuchu, polujący z zasadzki na nornika, mysz polną i wszystko, co da się chwycić w mroku. Karta poświęcona jest puszczykowi jako reprezentantowi polskich sów — z odniesieniami do uszatki, pójdźki i płomykówki.
LC
Jastrząb
Accipiter gentilis
Jastrząb gołębiarz to największy polski przedstawiciel rodzaju Accipiter — leśny myśliwiec wyspecjalizowany w manewrowym locie wśród konarów, z krótkimi szerokimi skrzydłami i długim ogonem służącymi za ster. Od lat 90. coraz częściej widywany w miastach, gdzie poluje na gołębie miejskie. Chroniony ściśle, z gniazdem objętym całoroczną strefą ochronną — i jednocześnie postrach hodowców gołębi sportowych, którzy nadali mu jego polską nazwę.
LC
Krogulec
Accipiter nisus
Krogulec zwyczajny to <strong>najmniejszy europejski przedstawiciel rodzaju Accipiter</strong> — drapieżny ptak, który mieści się w rozpiętości skrzydeł kawki, ale w atakach przy karmniku osiąga prędkość 50 km/h. To najczęściej obserwowany drapieżnik miejski przy ogrodowych karmnikach: błyskawiczny, manewrowy, z charakterystycznym ślizgiem zza żywopłotu. Dorosły samiec ma ozdobne rdzawopomarańczowe prążki na piersi, samica jest większa i brunatniejsza — odwrócony dymorfizm typowy dla jastrzębiowatych.
LC
Myszołów
Buteo buteo
Myszołów zwyczajny to <strong>najpospolitszy europejski ptak drapieżny</strong> — w Polsce gnieździ 60–80 tysięcy par, więcej niż wszystkich innych Accipitridae razem wziętych. To ten ciemny, krępy ptak na słupie przy autostradzie i ten szeroki kształt kołujący nad ścierniskiem. Charakteryzuje go <em>ekstremalna zmienność barwna</em> — od niemal białej, po czarno-brązową — przez co praktycznie każdy osobnik wygląda inaczej. Specjalista od gryzoni polnych, oportunista w padlinie, mistrz polowania z zasadzki ze słupa.
LC
Puchacz
Bubo bubo
Puchacz to <strong>największa sowa Europy i jedna z największych sów świata</strong> — rozpiętość skrzydeł sięga 188 cm, masa nawet 4,2 kg u samic. Charakterystyczne pióra uszne (które nie służą do słuchania), ogromne pomarańczowo-czerwone oczy i bezgłośny lot dzięki strzępionej krawędzi piór czynią z niego skrytego, ale rozpoznawalnego władcę nocnych borów, skalnych urwisk i kamieniołomów. W Polsce jest gatunkiem <em>silnie zagrożonym, ale wzrastającym</em> — populacja 350–400 par lęgowych odbudowała się po reintrodukcjach z lat 80.
Dzikie koty
LC
Żbik europejski
Felis silvestris silvestris
Żbik europejski to <strong>najrzadszy dziki kot Polski</strong> — w całym kraju żyje zaledwie ok. 200 osobników, skoncentrowanych w Bieszczadach, na Roztoczu oraz w restytuowanej populacji Gór Świętokrzyskich. Powszechnie mylony z dużym pręgowanym dachowcem, w rzeczywistości różni się od kota domowego niemal w każdym detalu: <em>gruby ogon zakończony tępą czarną kępą</em>, jednolicie szaro-brązowe futro z ciemnymi smugami (nigdy łaty czy białe wstawki), masywniejsza głowa, krótsze nogi i zwarta sylwetka. Gatunek priorytetowy Natura 2000 — pod ścisłą ochroną.
LC
Ryś euroazjatycki
Lynx lynx
Ryś euroazjatycki to <strong>trzeci co do wielkości europejski drapieżnik</strong> — po niedźwiedziu brunatnym i wilku — i jedyny duży kot dziko żyjący w Polsce. To <em>specjalista od zasadzki</em>: noc, gęsty podszyt, atak z pięciu metrów na kark sarny. Polska populacja licząca 200–300 osobników rozdziela się na dwa ośrodki: karpacki (Bieszczady, Beskid Niski) i nizinny (Puszcza Białowieska, Knyszyńska, Augustowska). Charakterystyczne czarne pęczki na uszach, masywne baczki i krótki ogon z czarną czapeczką to znaki rozpoznawcze, których nie da się pomylić z żadnym innym europejskim ssakiem.
